काठमाडौं । इरानको सरकारी सञ्चारमाध्यमले इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीको मृत्यु भएको जनाएको छ। यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ट्रुथ सोसलमा खामेनीको मृत्युको बारेमा कुरा गरेका थिए।
अमेरिका र इजरायलले शनिबार इरानमाथि ठूलो आक्रमण गरेपछि खामेनीको मृत्युको खबर आयो।
इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूले पहिले भनेका थिए, ‘खमेनीको तेहरानस्थित निवास एक शक्तिशाली र अचानक आक्रमणमा ध्वस्त भएको छ र ८६ वर्षीय धर्मगुरु अब रहेनन् भन्ने धेरै संकेतहरू छन्।’
इरानले आक्रमणको जवाफमा इजरायल र अमेरिकाको सैन्य अड्डा रहेका चार खाडी अरब देशहरू – बहराइन, कुवेत, कतार र संयुक्त अरब इमिरेट्सतर्फ मिसाइल र ड्रोन प्रहार गर्यो।
इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले अयातोल्लाह अली खामेनीको शनिबार बिहान आफ्नो कार्यालयमा “काममा व्यस्त” रहेको अवस्थामा मृत्यु भएको बताएको छ । सरकारी टिभी च्यानलहरूमा प्रस्तुतकर्ताहरूले विज्ञप्तिहरू देखाएका छन्।
यसैबीच, बीबीसी भेरिफाइले स्याटेलाइट तस्बिरहरू प्रयोग गरेर पनि तेहरानमा रहेको खामेनीको कार्यालय, लिडरशिप हाउस कम्पाउन्डका धेरै भागहरूमा गम्भीर क्षति पुगेको पुष्टि गरेको छ।
इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्ससँग सम्बद्ध तस्निम समाचार एजेन्सीले खामेनीको उनको कार्यालयमा मृत्यु हुनुले उनी लुकेको भनिएका रिपोर्ट “शत्रुहरूको मनोवैज्ञानिक युद्ध” हो भन्ने स्पष्ट भएको बताएको छ।
शनिबार स्थानीय समय अनुसार बिहान ९:३० बजेतिर, इरानी मिडियाले राजधानी तेहरानमा विस्फोट भएको रिपोर्ट गरेको थियो। तस्बिरहरूमा शहरको जमहुरी स्क्वायर र हसन अबाद स्क्वायरमा धुवाँको मुस्लो उडिरहेको देखिएको थियो।
रिपोर्टका अनुसार तेहरान नजिकैको कारज, देशको केन्द्रमा रहेको इस्फहान र कोम र पश्चिममा रहेको केरमानशाह लगायत देशभरका अन्य धेरै शहरहरूमा पनि विस्फोटको आवाज सुनिएको छ।
सामाजिक सञ्जालमा प्रसारित भिडियोहरूमा विस्फोट स्थल नजिकै मानिसहरू आतंकित भएर दौडिरहेको र पृष्ठभूमिमा चिच्याहट र रोदन सुनिएको देखिन्छ।
बीबीसी-प्रमाणित फुटेजमा इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीको आवासीय परिसर तेहरानको लिडरशिप हाउसबाट एक किलोमिटर भित्र विस्फोटहरू देखाइएको छ।
बीबीसीले प्राप्त गरेको स्याटेलाइट तस्बिरहरूले पनि परिसरमा व्यापक क्षति देखाएको छ, जसमा कालो भएका भवनहरू, भग्नावशेष र धुवाँको मुस्लो समावेश छ।
आक्रमणको समयमा खामेनी त्यहाँ थिए कि थिएनन् भन्ने कुरा तुरुन्तै स्पष्ट भएन।
शनिबार दिउँसो सर्वोच्च नेताको स्वास्थ्य अवस्थाको बारेमा सोध्दा, इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बकाईले बीबीसीलाई भने – उनी “केही पनि पुष्टि गर्ने स्थितिमा छैनन्।”
तर शनिबार साँझ, इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूले टेलिभिजनमा प्रसारित भाषणमा भने “हामीले तेहरानको मुटुमा रहेको तानाशाह खामेनीको परिसर ध्वस्त पार्यौं। तानाशाह आफैं अब त्यहाँ छैनन् भन्ने धेरै संकेतहरू छन्।”
त्यसपछि ट्रम्पले ट्रुथ सोसियलमा लेखे, “इतिहासको सबैभन्दा खराब व्यक्ति मध्ये एक, खामेनीको मृत्यु भएको छ।”
“इजरायलसँग नजिकबाट काम गर्ने क्रममा उनी हाम्रो गुप्तचर र उच्च उन्नत ट्र्याकिङ प्रणालीबाट बच्न सकेनन्। उनी र उनीसँगै मारिएका अन्य नेताहरूले केही गर्न सकेनन्। यो इरानी जनताको लागि आफ्नो देश फिर्ता लिने सबैभन्दा ठूलो अवसर हो,” ट्रम्पले लेखे।
रिपोर्टका अनुसार, पहिलो आक्रमणमा राजधानीमा रहेको इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियानको कार्यालयलाई पनि लक्षित गरिएको थियो। इरानी सरकारी टिभीले राष्ट्रपति पेजेश्कियान “सुरक्षित” रहेको बताएको छ र उनले पछि एक विज्ञप्ति जारी गरेका छन्।
दिनभरि आक्रमण र विस्फोटका धेरै अन्य घटनाहरू भए तापनि अनुगमनकर्ताहरूले शनिबार बिहान लगभग पूर्ण इन्टरनेट ब्ल्याकआउट भएको पत्ता लगाए।
इरानको सरकारी समाचार एजेन्सी इरनाले विस्फोटहरू तेहरान, काराक र कोमका साथै पश्चिमी प्रान्त लोरेस्तान, हमादान, केर्मनशाह र इलाम; उत्तरपश्चिममा रहेको तब्रिज; र दक्षिणी खाडी प्रान्त होर्मोज्गानका केही भागहरू, क्वेशम टापुमा भएको बताएको छ।
पश्चिमी शहर डेजफुल; दक्षिणमा शिराज र केरमानको बाहिरी इलाका; उत्तरपश्चिममा कुर्दिस्तान र पश्चिमी अजरबैजान; मध्य प्रान्त मार्काजी; उत्तरमा काजभिन र जन्जान र दक्षिणपूर्वमा सिस्तान बलुचिस्तानमा पनि विस्फोटहरू रिपोर्ट गरिएका छन्।
शनिबार साँझ, इरानी रेड क्रिसेन्टका प्रवक्ताले स्थानीय सञ्चारमाध्यमलाई बताएअनुसार इरानका ३१ प्रान्तमध्ये २४ प्रान्त अमेरिकी र इजरायली आक्रमणको निशानामा परेका छन्।
उनले राति २०:४५ बजेसम्म देशभर २०१ जनाको मृत्यु भएको र ७४७ जना घाइते भएको पनि बताए, तर क्षेत्रको विवरण भने दिएनन्।
होर्मोज्गान प्रान्तको मिनाबमा रहेको बालिका प्राथमिक विद्यालयमा इजरायली आक्रमणमा कम्तीमा ८५ जनाको मृत्यु भएको राज्य सञ्चालित सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ।
